Diz ve kalça · 10 Haziran 2026
Diz ekleminin içinde, eklemi kayganlaştıran az miktarda sıvı bulunur. Eklem zorlandığında veya tahriş olduğunda bu sıvının miktarı artabilir; buna eklem efüzyonu, halk arasında "dizde su toplanması" denir. Efüzyon bir hastalık değil, altta bir sorun olduğunun işaretidir; nedeni hekim tarafından araştırılır.
Nasıl fark edilir
- Diz kapağı çevresinde dolgunluk, hatların silinmesi
- Dizi tam bükmede veya tam düzeltmede zorlanma
- Basarken güvensizlik hissi
- Diz çevresinde ısı artışı olabilir
Karşı dizle karşılaştırıldığında fark daha kolay görülür.
Sık görülen nedenler
Aşırı yüklenme. Alışılmadık bir yürüyüş, uzun merdiven veya ani artırılan antrenman.
Kıkırdak ve menisküs sorunları. Eklem içi yapılarda tahriş, sıvı artışına yol açabilir.
Kireçlenme (osteoartrit). Zaman zaman efüzyonla seyredebilir.
Travma. Burkulma, dönme veya darbe sonrası hızlı gelişen şişlik ayrı değerlendirilir.
İltihabi ve enfeksiyöz nedenler. Ateş, belirgin kızarıklık ve şiddetli ağrı eşlik ediyorsa bu ihtimal öncelikli olarak dışlanır.
Fizyoterapide yaklaşım
Program hekim tanısı sonrasında kurulur. Efüzyon varken dikkat edilen nokta şudur: eklem içinde sıvı fazlaysa uyluk ön kasının çalışması refleks olarak baskılanır. Bu nedenle önce şişliğin azaltılması, sonra kas çalışmasının artırılması sırası izlenir.
| Aşama | Odak |
|---|---|
| 1 | Yükün azaltılması, şişliğin kontrolü |
| 2 | Hareket açıklığının korunması |
| 3 | Uyluk ön ve kalça çevresi kaslarının çalıştırılması |
| 4 | Yürüyüş ve günlük aktiviteye kademeli dönüş |
Hekim değerlendirmesi gereken durumlar
Travma sonrası hızla gelişen şişlik, dizi hiç bükememe veya düzeltememe, basamama, ateş ile birlikte kızarıklık ve şiddetli ağrı; bunlar bekletilmeden değerlendirilir.
İlgili içerikler
Diz ağrısının nedenleri · Menisküs egzersizleri · Kireçlenmede fizyoterapi
Sorular
Bu konuda sık sorulanlar
Su çektirmek gerekir mi?
Bu karar hekime aittir ve her efüzyonda gerekmez.
Buz uygulaması yararlı mı?
Sıklıkla önerilir ancak süresi ve biçimi kişiye göre belirlenir; his kaybı olan bölgelerde kullanılmaz.
Yürüyüş yapabilir miyim?
Ağrı ve şişliği artırmayan mesafede yürüyüş genellikle sürdürülür; sınırı değerlendirme belirler.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz sürüyorsa bir hekime başvurunuz. Fizyoterapi programları hekim tanısı ve tedavi planı doğrultusunda planlanır ve uygulanır.
