Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Fizik tedavi ve rehabilitasyon, hastalık, yaralanma ya da cerrahi sonrasında ortaya çıkan hareket kısıtlılığı, kuvvet kaybı ve ağrı tablolarında; kişinin günlük yaşam ve iş kapasitesini geri kazanmasına yönelik yürütülen süreçtir.

Bu sayfada sürecin nasıl işlediği, hangi değerlendirmelerin yapıldığı ve hangi yöntemlerin kullanıldığı anlatılmaktadır.

---

Süreç hekimle başlar

Fizyoterapi bağımsız bir tanı süreci değildir. 1219 sayılı Kanun'un ek 13. maddesi uyarınca fizyoterapist, hekimin teşhisine ve tedavi planına bağlı olarak programı planlar ve uygular.

Pratikte bu şu anlama gelir: bir şikâyetle geldiğinizde önce hekim değerlendirmesi ve gerekiyorsa görüntüleme yapılır. Tanı konduktan ve hekim fizyoterapi öngördükten sonra süreç başlar.

Bu ayrım önemlidir, çünkü aynı bölgedeki ağrı çok farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Örneğin omuz ağrısı; tendon kaynaklı olabileceği gibi boyun bölgesinden yansıyan bir şikâyet de olabilir. Doğru programın planlanabilmesi için doğru tanı gerekir.

---

Fizyoterapi değerlendirmesi

Hekim yönlendirmesi sonrasında yapılan değerlendirmede şunlara bakılır:

Hareket açıklığı Eklemin aktif ve pasif olarak ne kadar hareket edebildiği ölçülür. Kısıtlılığın hangi yönde ve ne derecede olduğu kaydedilir.

Kas kuvveti İlgili bölgedeki kas gruplarının kuvveti değerlendirilir. Kuvvet kaybının hangi kaslarda ve ne düzeyde olduğu programın içeriğini belirler.

Ağrının özellikleri Ağrının hangi hareketle arttığı, hangi pozisyonda azaldığı, günün hangi saatinde belirginleştiği önemli bilgi verir. Sabah tutukluğu, gece ağrısı veya belirli bir hareketle tetiklenme farklı tablolara işaret edebilir.

Duruş ve hizalanma Omurga eğrilikleri, omuz ve pelvis seviyesi, ayak arkı gibi yapısal özellikler değerlendirilir.

Fonksiyonel kapasite Merdiven çıkma, oturup kalkma, kol kaldırma gibi günlük hareketler gözlenir. Şikâyetin yaşamı ne ölçüde etkilediği burada ortaya çıkar.

Yaşam ve iş koşulları Masa başında mı çalışılıyor, ağır kaldırma var mı, düzenli spor yapılıyor mu — programın gerçekçi olabilmesi için bunlar sorulur.

---

Egzersiz terapisi: sürecin merkezi

Fizyoterapi denince akla çoğu zaman cihazlar gelir. Oysa güncel yaklaşımda programın merkezinde egzersiz vardır. Diğer yöntemler çoğunlukla egzersizi mümkün kılmak veya desteklemek için kullanılır.

Egzersiz programı kişiye özel planlanır ve genellikle şu bileşenleri içerir:

• Hareket açıklığı egzersizleri — kısıtlanmış eklemin hareketini kademeli olarak artırmaya yönelik
• Kuvvetlendirme — zayıflamış kas gruplarını hedefleyen, dirençle kademeli olarak ilerleyen çalışma
• Stabilizasyon — gövde ve eklem çevresi derin kasların kontrolünü geliştiren çalışma
• Esneklik — kısalmış yapıların uzunluğunu artırmaya yönelik
• Denge ve propriosepsiyon — özellikle alt ekstremite yaralanmalarından sonra eklem pozisyon hissinin geri kazanılması
• Fonksiyonel çalışma — günlük yaşamdaki gerçek hareketlerin yeniden öğrenilmesi

Program sabit değildir. Belirli aralıklarla yeniden değerlendirme yapılır ve ilerlemeye göre güncellenir.

---

Uygulanan diğer yöntemler

Manuel terapi

Eklem ve yumuşak dokuya elle uygulanan tekniklerdir. Hareket kısıtlılığının azaltılması ve egzersiz için uygun zeminin hazırlanması amacıyla kullanılır.

Kuru iğneleme

Kas içindeki hassas noktalara ince iğnelerle yapılan uygulamadır. Kas gerginliğinin yüksek olduğu tablolarda tercih edilebilir.

Kinezyo bantlama

Elastik bantlarla yapılan, hareket ve destek amaçlı uygulamadır. Genellikle diğer yöntemlerle birlikte kullanılır.

Elektroterapi

TENS, ultrason ve benzeri uygulamalar; ağrı yönetimi ve doku iyileşmesinin desteklenmesi amacıyla, programın diğer bileşenleriyle birlikte kullanılabilir.

---

Ev programı

Klinikte geçirilen süre, haftanın tamamı düşünüldüğünde küçük bir bölümdür. Bu nedenle ev egzersiz programı sürecin ayrılmaz parçasıdır.

Ev programı hazırlanırken; hareketlerin doğru yapılabilmesi için klinikte öğretilmesi, günlük hayata sığacak sürede olması ve düzenli sürdürülebilmesi gözetilir. Programın uygulanabilirliği, teorik olarak ideal olmasından daha önemlidir.

---

Çalışılan alanlar

• Bel fıtığında fizyoterapi
• Boyun fıtığında fizyoterapi
• Sporcu rehabilitasyonu
• Ameliyat sonrası rehabilitasyon
• Skolyoz ve postür
• Donuk omuz
• Topuk dikeni

---

İletişim

Fzt. Murat ALTUN Yeni Belediye Karşısı Kişioğlu Plaza Kat:1 Daire:116 80000 Osmaniye Merkez / OSMANİYE

Telefon: 0537 693 72 08 · E-posta: [email protected] Çalışma saatleri: Pazartesi – Cumartesi 09:30 – 20:00 · Pazar kapalı

---

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz sürüyorsa bir hekime başvurunuz.