Skolyoz ve Postür
Skolyoz ve duruş bozukluklarında değerlendirme ve egzersiz yaklaşımı hakkında bilgilendirme. Osmaniye, Fzt. Murat Altun.
Omurga eğrilikleri ve duruş bozukluklarında; hekim değerlendirmesi sonrasında yapılan fizyoterapi ölçümleri ve kişiye özel planlanan egzersiz programı ile çalışılır.
Skolyoz
Skolyoz, omurganın öne ve arkaya doğru olan doğal eğriliklerine ek olarak yana doğru bir eğrilik ve dönme bileşeni göstermesidir.
Tanı ve eğrilik derecesinin ölçümü hekim tarafından, görüntüleme ile yapılır. Eğriliğin derecesi, kişinin kemik yaşı ve büyüme potansiyeli; izlem, korse veya cerrahi kararlarını belirler. Fizyoterapi, hekimin belirlediği bu çerçeve içinde yer alır.
Fizyoterapi değerlendirmesinde bakılanlar: - Gövde asimetrisi (omuz, kürek kemiği ve pelvis seviyeleri) - Öne eğilme testinde gövde yüksekliği farkı - Gövde kaslarının kuvvet ve dayanıklılığı - Solunum kapasitesi ve göğüs kafesi hareketliliği - Denge ve gövde kontrolü - Günlük yaşamda tekrarlayan asimetrik yükler
Egzersiz yaklaşımı kişiye özeldir. Eğriliğin yönü ve bölgesi programı doğrudan belirlediği için, skolyozda "genel egzersiz listesi" işe yaramaz. Program genellikle üç boyutlu düzeltme çalışması, gövde stabilizasyonu, solunum çalışması ve kendi pozisyonunu fark etme eğitimi bileşenlerini içerir.
Ayrıntılı yazı: Skolyozda egzersiz yaklaşımı →
Duruş bozuklukları
Duruş, tek bir "doğru pozisyon" meselesi değildir. Güncel yaklaşımda esas mesele, uzun süre aynı pozisyonda kalmaktır. Vücut pozisyon değiştirmeye ihtiyaç duyar; sabit kalınan her pozisyon zamanla yük oluşturur.
Sık görülen tablolar:
Başın öne konumlanması Ekran ve telefon kullanımıyla yaygınlaşan tablo. Baş öne gittikçe boyun ve üst sırt kaslarına binen yük artar.
Artmış üst sırt eğriliği (kifoz) Omuzların öne yuvarlanması ve göğüs kafesinin çökmesiyle birlikte görülür. Solunum kapasitesini de etkileyebilir.
Bel eğriliğinde değişiklik Bel eğriliğinin artması ya da düzleşmesi; her ikisi de yük dağılımını değiştirir.
Pelvis eğimi ve seviye farkı Kalça çevresi kas dengesizlikleri ve bacak uzunluk farklarıyla ilişkili olabilir.
Değerlendirme duruş gözlemi, hareket açıklığı ölçümü, kas uzunluk ve kuvvet testleri ile çalışma-yaşam koşullarının incelenmesini içerir.
Program genellikle şu bileşenleri barındırır: kısalmış yapılara yönelik esneklik çalışması, zayıf kalmış kas gruplarının kuvvetlendirilmesi, gövde ve kürek kemiği kontrolü, pozisyon farkındalığı eğitimi ve çalışma ortamının düzenlenmesi.
Ayrıntılı yazı: Postür bozukluğu nasıl fark edilir? →
Çocuk ve ergenlerde izlem
Büyüme döneminde omurga eğriliklerinin ilerleme hızı artabilir. Bu nedenle bu yaş grubunda düzenli hekim izlemi önemlidir.
Ailelerin dikkat edebileceği işaretler: omuz seviyeleri arasında fark, bir kürek kemiğinin daha belirgin durması, bel çukurlarının asimetrik görünmesi, kıyafetlerin bir tarafa doğru kayması.
Bu işaretlerden biri fark edildiğinde değerlendirme için hekime başvurulmalıdır.
Ayrıntılı yazı: Çocuklarda sırt çantası ve duruş →
İlgili içerikler
- Kifoz (kambur duruş) nedir?
- Masa başı çalışanlar için ergonomi rehberi
- Uzun süre oturmanın kas–iskelet sistemine etkisi
- Boyun düzleşmesi
İletişim
Fzt. Murat ALTUN Yeni Belediye Karşısı Kişioğlu Plaza Kat:1 Daire:116 · 80000 Osmaniye Merkez / OSMANİYE Telefon: 0537 693 72 08 · E-posta: [email protected] Çalışma saatleri: Pazartesi – Cumartesi 09:30 – 20:00 · Pazar kapalı
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Fizyoterapi programları hekim tanısı ve tedavi planı doğrultusunda planlanır ve uygulanır.
Bu konuda kısa anlatım
Kayıt bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez.
Duruşu düzeltmeye yönelik çalışma
Günlük duruş alışkanlıkları üzerine bilgilendirme ve basit bir hareket örneği.
Fizyoterapi programları hekim tanısı ve tedavi planı doğrultusunda planlanır ve uygulanır. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez.
Sorular
Sık sorulan sorular
Skolyoz nedir?
Omurganın yandan bakıldığında değil, önden bakıldığında yana doğru eğrilmesi ve bununla birlikte dönme (rotasyon) göstermesidir. Tanı hekim tarafından, görüntüleme ile konur.
Egzersizle eğrilik düzelir mi?
Egzersizin amacı gövde kontrolünü, simetri farkındalığını ve kas dengesini desteklemektir. Eğriliğin seyri; yaş, derece ve iskelet olgunluğu gibi etkenlere göre hekim tarafından izlenir.
Duruş bozukluğu ile skolyoz aynı şey mi?
Değildir. Duruş bozukluğu çoğunlukla alışkanlık ve kas dengesizliğiyle ilişkilidir; skolyozda yapısal bir eğrilik ve dönme bulunur.
Değerlendirmede neler yapılır?
Duruş analizi, omuz ve kalça seviyeleri, gövde esnekliği, kas kuvveti ve solunum kalıbı incelenir; hekimin görüntüleme sonuçları esas alınır.
Korse kullanılıyor mu?
Korse kararı ve takibi hekime aittir. Korse kullanılan dönemde egzersiz programı buna uyumlu şekilde planlanır.
Çocuklarda ne zaman fark edilir?
Büyüme atağı dönemlerinde omuz veya bel çukurlarındaki asimetri dikkat çekebilir. Şüphe durumunda hekim değerlendirmesi gerekir.
Sırt çantası eğriliğe neden olur mu?
Tek omuzda ağır çanta taşımak duruş alışkanlığını etkileyebilir; ancak yapısal skolyozun nedeni olarak gösterilmez.
Kamburluk için ne yapılabilir?
Üst sırt hareketliliği, kürek kemiği kontrolü ve göğüs bölgesi açma çalışmaları programın sık kullanılan parçalarıdır. Ayrıntı: postür bozukluğu.
Spor yapabilir miyim?
Çoğu durumda uygun spor dallarına devam edilebilir. Seçim ve yüklenme miktarı hekim ve değerlendirme bulgularına göre belirlenir.
Ev programı veriliyor mu?
Evet. Duruş farkındalığı, gövde kontrolü ve solunum çalışmalarını içeren kişiye uygun bir ev programı hazırlanır.