Diz ve kalça
Kireçlenme denince akla genellikle "aşınmış, bitmiş bir eklem" gelir. Bu görüntü, hem yanlış hem de zararlıdır — çünkü hareketten kaçınmaya yol açar.
Güncel anlayış farklı: kireçlenme yalnızca kıkırdak aşınması değil, eklemin bütününü ilgilendiren bir süreçtir ve eklem çevresindeki kaslar bu süreçte belirleyici rol oynar.
Neden egzersiz merkezde?
Diz eklemine binen yükü taşıyan tek şey kıkırdak değildir. Uyluk kasları, dize gelen yükün önemli bir bölümünü emer ve dağıtır.
Ağrı nedeniyle hareket azaldığında bu kaslar zayıflar. Zayıflayan kaslar yükü daha az emer, eklem daha çok yüklenir, ağrı artar, hareket daha da azalır. Kısır döngü.
Bu döngüyü kıran şey, kontrollü egzersizdir. Güncel klinik yaklaşımlarda egzersiz, diz kireçlenmesinde önerilen temel bileşenlerden biridir.
Görüntü ile şikâyet örtüşmez
Bu tabloda da aynı gerçek geçerli: röntgende belirgin değişiklikler olan kişide az şikâyet, daha "iyi" görünen kişide belirgin şikâyet olabilir.
Bu nedenle takip edilen ölçüt görüntü değil, fonksiyondur: ne kadar yürüyebiliyorsunuz, merdiven çıkabiliyor musunuz, günlük işlerinizi yapabiliyor musunuz?
Program bileşenleri
Kuvvetlendirme. Uyluk ön ve arka kasları, kalça çevresi kasları. Programın merkezi. Düşük yükle başlar, kademeli artar.
Kalça çalışması. Sık atlanan ama önemli bileşen. Kalça yan kaslarının zayıflığı, dizin içe doğru çökmesine ve iç bölmenin daha çok yüklenmesine yol açar.
Hareket açıklığı. Dizin tam düzelmesi ve bükülmesinin korunması. Kısıtlılık yerleştiğinde yürüyüş bozulur.
Denge çalışması. Düşme riskinin azaltılması ve eklem kontrolünün geliştirilmesi.
Düşük etkili aerobik aktivite. Yürüyüş, bisiklet, su içi aktiviteler. Kondisyon ve kilo yönetimi açısından.
Manuel terapi. Hareket kısıtlılığına yönelik, egzersizi destekleyici olarak.
Günlük yaşam düzenlemeleri
- Uzun süre aynı pozisyonda kalmamak — hem oturma hem ayakta durma
- Yüksek ve destekli sandalye tercih etmek, alçak koltuklardan kaçınmak
- Merdivende tırabzan kullanmak
- Uygun ayakkabı — yastıklaması iyi, topuğu düşük
- Kilo yönetimi — dize binen yükü doğrudan etkiler
- Gerekiyorsa baston kullanımı (etkilenmeyen tarafta)
İlgili içerikler
Diz ağrısının nedenleri · Diz protezi sonrası rehabilitasyon
Sorular
Bu konuda sık sorulanlar
Egzersiz eklemi daha çok aşındırmaz mı?
Kontrollü ve uygun yüklü egzersizin bu yönde bir etkisi gösterilmemiştir. Aksine hareketsizlik, kıkırdağın beslenmesini olumsuz etkiler.
Yürüyüş uygun mu?
Genellikle evet, kademeli olarak artırılmak kaydıyla. Süre ve zemin kişiye göre planlanır.
Ağrım varken egzersiz yapabilir miyim?
Hafif ve tolere edilebilir ağrı genellikle egzersizi durdurmayı gerektirmez. Keskin ağrı, ertesi güne taşan artış ve şişlik ise programın gözden geçirilmesi gerektiğini gösterir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz sürüyorsa bir hekime başvurunuz. Fizyoterapi programları hekim tanısı ve tedavi planı doğrultusunda planlanır ve uygulanır.