Kalsifik Tendinit: Omuzda Kireç Birikimi

Omuz ağrısıyla başvuran kişilerin bir bölümünde, filmde tendon içinde beyaz bir yoğunluk görülür ve konuşma "omzunda kireç var" cümlesine döner. Tıbbi karşılığı kalsifik tendinittir: rotator manşet tendonlarının içinde kalsiyum kristallerinin birikmesi.

Bu yazıda birikimin neden olduğu, ağrının neden bazen aniden ve çok şiddetli başladığı ve sürecin nasıl ilerlediği anlatılmaktadır. Tanı ve tedavi kararı hekime aittir; buradaki bilgiler süreci anlamayı kolaylaştırmak içindir.

Neden olur?

Kesin nedeni tek bir başlıkla açıklanamıyor. Öne çıkan görüş, tendonun belirli bir bölgesinde dolaşımın azalması ve dokunun kendini yenileme sürecinin değişmesiyle kalsiyumun birikmesidir. Birikim en sık supraspinatus tendonunda görülür.

Dikkat çeken nokta şudur: kalsifik tendinit her zaman yıpranmanın sonucu değildir. 30-50 yaş arasında, omzunu ağır kullanmayan kişilerde de görülebilir. Tendon yırtığından farklı bir tablodur.

Üç evre, üç farklı şikâyet

• Oluşum evresi. Kalsiyum yavaş birikir. Bu dönem sessiz geçebilir; kişi omzunda bir sorun olduğunu fark etmeyebilir.
• Dinlenme evresi. Birikim yerindedir ama huzursuzluk yaratmaz. Şikâyet hafif ağrı ve hareket sırasında takılma hissidir.
• Erime (rezorpsiyon) evresi. Vücut birikimi çözmeye başlar. Ağrının en şiddetli olduğu dönem budur; gece uykudan uyandıran, kolu kaldırmayı neredeyse imkânsız kılan bir ağrı tarif edilir.

Bu son evre birçok kişiyi "bir şey koptu" diye acile götürür. Oysa ağrının şiddeti, dokunun kötüleşmesini değil, birikimin çözülmekte olduğunu gösterebilir.

Nasıl anlaşılır?

• Kolu yana doğru kaldırırken belirli bir açı aralığında keskinleşen ağrı
• Gece ağrısı, özellikle o omzun üzerine yatınca
• Saç tarama, arka cebe uzanma gibi hareketlerde zorlanma
• Ani başlayan, dinlenmekle geçmeyen şiddetli omuz ağrısı

Tanı muayene ve görüntülemeyle konur. Röntgende birikim genellikle görülür; ultrason birikimin yerini ve kıvamını gösterebilir. Görüntülemeyi ve yorumunu hekim yapar.

Görüntülemede "kireç" görülmesi ne anlama gelir?

Her zaman ağrının kaynağı olduğu anlamına gelmez. Şikâyeti olmayan kişilerde de rastlantısal olarak saptanabilir. Bu yüzden karar, filmde görülene değil, şikâyet ile muayene bulgusunun birbirini tutmasına dayanır.

Fizyoterapi sürecinde ne yapılır?

Fizyoterapi programı hekimin tanısı ve tedavi planı doğrultusunda planlanır. Genel çerçeve şöyledir:

• Ağrılı dönemde yük azaltılır; kolu ağrı sınırının altında hareket ettiren, eklem sertleşmesini önleyen çalışmalar tercih edilir.
• Hareket açıklığı yeniden kazandırılır: omuz, ağrı nedeniyle hareketsiz kaldığında hızla sertleşir. Donuk omuz tablosu bu şekilde gelişebilir.
• Kürek kemiği (skapula) kontrolü çalışılır. Kolun kaldırılması yalnız omuz ekleminin işi değildir; kürek kemiğinin ritmi bozulduğunda tendon üzerindeki yük artar.
• Rotator manşet kuvvetlendirmesi kademeli olarak eklenir.
• Ağrı yönetiminde fiziksel ajanlar (soğuk/sıcak, elektroterapi) egzersizi mümkün kılmak için destek olarak kullanılabilir; tek başına bir çözüm değildir.

Şiddetli ağrı döneminde hekim, ilaç tedavisi ya da girişimsel yöntemleri (enjeksiyon, şok dalga, ultrason eşliğinde birikimin boşaltılması gibi) gündeme getirebilir. Bu kararlar hekimindir.

Süreç ne kadar sürer?

Kalsifik tendinitin doğal seyri kişiden kişiye çok değişir. Birikimin kendiliğinden çözüldüğü, aylar içinde şikâyetin büyük ölçüde gerilediği tablolar sıktır. Bazı kişilerde ise süreç uzar ve tedavi seçenekleri genişletilir.

Bu değişkenlik nedeniyle süreye dair kesin bir söz vermek doğru değildir; program, ara değerlendirmelerle güncellenir.

Ne zaman vakit kaybetmeden hekime?

• Omuzda ani başlayan, dinlenmeyle geçmeyen şiddetli ağrı
• Kolu kaldıramama, belirgin kuvvet kaybı
• Ateş, kızarıklık, şişlik gibi bulguların eşlik etmesi
• Düşme veya darbe sonrası başlayan ağrı

İlgili içerikler

Omuz ağrısının yaygın nedenleri · Rotator manşet yaralanmaları · Omuz sıkışma sendromu · Omuz ağrısında uyku pozisyonu