Ayak ve ayak bileği · 17 Eylül 2026
Ayak ön kısmında, özellikle 3. ve 4. parmak arasında yanma, karıncalanma ve "çorabım buruşmuş" hissi tarif ediliyorsa akla gelen tablolardan biri Morton nöromasıdır. Parmaklara giden duyu sinirinin çevresindeki dokunun kalınlaşmasıyla ortaya çıkar.
Adında "nöroma" geçse de bu bir tümör değildir; sinirin çevresindeki bağ dokusunun tepkisel kalınlaşmasıdır. Tanı hekim tarafından konur.
Tipik şikâyetler
- Parmak aralarında yanma, elektriklenme ve uyuşma
- Ayakta durunca ya da yürüyünce artan, ayakkabıyı çıkarınca rahatlayan ağrı
- Ayak tabanında taş ya da kıvrılmış çorap varmış hissi
- Parmakları ayırınca ya da ön ayağı yandan sıkınca artan şikâyet
- Dar burunlu ayakkabı ve yüksek topukla belirginleşme
Ağrı genellikle tek ayakta ve hep aynı parmak aralığındadır. İki ayakta birden, simetrik yanma ve uyuşma tarif ediliyorsa başka nedenler de değerlendirilir.
Neden gelişir?
- Ön ayağa binen yükün artması (uzun süre ayakta çalışma, koşu)
- Dar burunlu, yüksek topuklu ayakkabı — sinirin sıkıştığı alanı daraltır
- Ayak yapısındaki farklılıklar: düşük ön ayak kavsi, halluks valgus, çekiç parmak
- Ani artan yürüyüş/koşu mesafesi
Benzeyen tablolardan ayrımı
| Tablo | Ayırt eden özellik |
|---|---|
| Metatarsalji | Ağrı daha çok kemik başlarının altında; yanma-uyuşma ön planda değil |
| Stres kırığı | Belirli bir kemik üzerinde noktasal hassasiyet, şişlik; zorlanmayla artan sürekli ağrı |
| Tarsal tünel sendromu | Şikâyet iç bilek çevresinden tabana yayılır |
| Bel kaynaklı yansıyan ağrı | Bacağın üst kısmında da şikâyet; belde hareketle değişen tablo |
Bu ayrımı muayene ve gerektiğinde görüntüleme ile hekim yapar. Topuk ağrısı ve plantar fasiit gibi tablolarla karıştırılabilir; ikisinin de yerleşimi farklıdır.
Günlük yaşamda ne değişir?
Bu tabloda en hızlı fark yaratan değişiklik ayakkabıdır:
- Burun genişliği parmakların yan yana rahatça durmasına izin vermeli
- Topuk yüksekliği azaltılmalı; yük ön ayaktan geriye alınır
- Taban çok ince olmamalı, ön ayağı destekleyen bir yapı tercih edilmeli
- Ayakkabı bağcığı ön ayağı sıkmayacak şekilde ayarlanmalı
Ayakkabının ayak sağlığındaki rolünü ayakkabı seçimi yazımızda ayrıntılı anlattık.
Fizyoterapi sürecinde ne yapılır?
Program hekim tanısı ve tedavi planı doğrultusunda planlanır. Sık kullanılan başlıklar:
- Yük yönetimi: ağrıyı artıran mesafe ve zemin geçici olarak azaltılır, kademeli artırılır
- Ön ayak yükünü azaltan destekler: metatars pedi gibi uygulamaların yeri hekimle birlikte değerlendirilir
- Ayak içi kaslarının çalıştırılması ve ayak kavsine destek veren egzersizler
- Ayak bileği ve baldır esnekliği: baldır kısalığı ön ayak yükünü artırır
- Yürüyüş düzeni: adım uzunluğu ve basış deseni gözden geçirilir
Şikâyet sürerse hekim, enjeksiyon gibi girişimsel seçenekleri ya da ileri incelemeyi gündeme getirebilir. Bu kararlar hekimindir.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
- Uyuşma ve yanma günlük yürüyüşü kısıtlıyorsa
- Ayak parmaklarında güç kaybı, düşük ayak hissi varsa
- Şikâyet gece de sürüyorsa
- Ayakta şişlik, renk değişikliği ya da yara varsa
- Şeker hastalığı gibi ayak duyusunu etkileyen bir durum varsa beklemeden
İlgili içerikler
Ayak bileği burkulmasında iyileşme süreci · Düztabanlık ve ayak arkı desteği · Aşil tendiniti · Halluks valgus
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz sürüyorsa bir hekime başvurunuz. Fizyoterapi programları hekim tanısı ve tedavi planı doğrultusunda planlanır ve uygulanır.
