Ayak ve ayak bileği
Ayak tabanının iç kısmında, topuktan parmak diplerine uzanan bir kavis bulunur. Düztabanlık, bu kavisin ayakta durma sırasında belirgin şekilde azalması ya da kaybolmasıdır.
Öncelikle: sorun mudur?
Bu, en çok yanlış anlaşılan konulardan biri. Düztabanlık olan pek çok kişide hiçbir şikâyet yoktur. Ayak arkının yüksekliği kişiler arasında doğal olarak değişir ve düşük ark tek başına bir hastalık değildir.
Belirleyici olan görüntü değil, şikâyet ve fonksiyon: ağrı var mı, yürüyüş mesafesi kısıtlanıyor mu, ayakkabılar tek yönlü aşınıyor mu?
Şikâyet yoksa müdahale gerekmeyebilir.
İki tip
Esnek düztabanlık. En sık görülen tiptir. Kişi parmak ucunda yükseldiğinde ya da otururken ayak yükten kurtulduğunda ark belirir. Yani yapı sağlamdır, yük altında çöker.
Rijit düztabanlık. Ark hiçbir pozisyonda oluşmaz. Daha az görülür ve hekim değerlendirmesi gerektirir.
Bu ayrımı kendiniz kabaca kontrol edebilirsiniz: parmak ucunda yükselin ve ayağınızın iç kısmına bakın. Kavis oluşuyorsa esnek tiptedir.
Şikâyet oluşturduğunda
- Ayak tabanında ve iç kısmında ağrı
- Uzun yürüyüş ve ayakta durmayla artan yorgunluk
- Topuk ağrısı
- Baldır ve diz iç kısmında rahatsızlık
- Ayakkabıların iç kenarının hızlı aşınması
- Bazı kişilerde kalça ve bel bölgesine yansıyan şikâyetler
Zincir yukarı doğru çalışır: ayak arkının çökmesi kaval kemiğini içe döndürür, bu diz üzerinde etki oluşturur ve etkisi kalçaya kadar uzanabilir.
Yaklaşım
Ayak içi kas kuvvetlendirme. Ayağın içinde yer alan küçük kaslar, arkın aktif destekleyicisidir. Bu kaslar çalıştırıldığında ark yük altında daha iyi korunabilir. Güncel yaklaşımda öne çıkan bileşendir.
Kalça çevresi kuvvetlendirme. Kalça yan kaslarının zayıflığı, bacağın içe dönmesine ve ayağın daha çok çökmesine katkıda bulunur. Ayak sorununun çözümünün kısmen kalçada olması ilk bakışta şaşırtıcıdır ama zincir böyle işler.
Baldır esnekliği. Ayak bileğinin yukarı hareketi kısıtlıysa, ayak bunu ark çökerek telafi eder.
Ayakkabı seçimi. Topuk desteği sağlam, tabanı çok yumuşak olmayan ayakkabı.
Tabanlık. Şikâyeti olan ve egzersiz programına yeterli yanıt vermeyen kişilerde değerlendirilebilir. Ancak tabanlık tek başına bir çözüm değil, destekleyici bir araçtır — kuvvetlendirme çalışmasının yerini almaz. Karar hekim ve ilgili uzmanla birlikte verilir.
Çocuklarda
Küçük çocuklarda ayak arkı henüz gelişmemiştir ve düz görünmesi bu yaşta beklenen bir durumdur. Ark genellikle çocukluk boyunca kademeli olarak gelişir.
Ağrı, yürüyüş bozukluğu, sık düşme veya tek taraflı fark varsa hekim değerlendirmesi gerekir.
İlgili içerikler
Topuk ağrısı · Ayakkabı seçiminin ayak ve diz sağlığına etkisi
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz sürüyorsa bir hekime başvurunuz. Fizyoterapi programları hekim tanısı ve tedavi planı doğrultusunda planlanır ve uygulanır.