Uzun Yolda Direksiyon Başında Duruş ve Mola Düzeni

Araç kullanmak, gövdenin uzun süre aynı pozisyonda ve titreşim altında kalması demektir. Bu ikisi bir arada, oturarak çalışmaktan daha zorlayıcı bir yük oluşturur. Şoförlükte, uzun yol sürücülerinde ve şehir içinde çok vakit geçirenlerde bel ve boyun şikâyetlerinin sık görülmesinin nedeni budur.

Aşağıdaki düzenlemeler ağrıyı tedavi etmez; ancak yükü azaltarak şikâyetin tekrarlamasını güçleştirir.

Koltuk ayarı: sırayla

1. Koltuk yüksekliği. Kalçalar dizlerden hafifçe yukarıda olmalı; diz açısı yaklaşık 100-110 derece.
2. Koltuk mesafesi. Pedala tam bastığınızda diz hafif bükülü kalmalı; bacağın tamamen düzleşmesi beli öne çeker.
3. Sırtlık açısı. Dik değil, hafif geriye yatık (yaklaşık 100-110 derece). Tam dik oturuş bel kaslarını sürekli çalıştırır.
4. Bel desteği. Belin doğal içe kavsini destekleyecek kadar; aşırı şişkin destek ters etki yapar. Aracın desteği yetersizse ince bir rulo yeterlidir.
5. Baş desteği. Üst kenarı kafanın tepesiyle aynı hizada, başa 2-3 parmak uzaklıkta. Bu ayar kaza anında da önemlidir.
6. Direksiyon mesafesi. Bileğinizi direksiyonun üst noktasına koyduğunuzda sırtınız koltuktan kalkmamalı. Kollar hafif bükülü olmalı.

Sık yapılan üç hata

• Koltuğu çok geriye alıp kollarla uzanmak. Omuz ve boyun sürekli gergin çalışır.
• Cüzdan arka cepte oturmak. Leğen kemiği eğri kalır; tek taraflı yük binmesi uzun yolda hissedilir.
• Tek kolu pencereye dayamak. Gövde tek tarafa döner, bir taraftaki kaslar sürekli kısalır.

Mola düzeni

Ağrının asıl nedeni çoğu zaman pozisyonun kendisi değil, aynı pozisyonda geçen süredir. Genel kabul gören yaklaşım:

• Uzun yolda yaklaşık her 1,5-2 saatte bir durmak
• Molayı araçta oturarak değil, ayağa kalkarak geçirmek
• 3-5 dakikalık yürüyüş, birkaç kez geriye esnetme ve omuz çevirme
• Sıvı tüketimini ihmal etmemek

Araçta ve mola verirken yapılabilecek kısa hareketler

• Boyun: başı yavaşça sağa-sola çevirme, kulağı omuza yaklaştırma — ağrısız sınırda, zorlamadan
• Omuz: omuzları geriye doğru 5-6 kez çevirme
• Bel: ayakta, elleri bele koyarak hafif geriye esneme
• Kalça/bacak: bir adım önde topuk üzerinde durup arka bacak kaslarını esnetme
• Ayak bileklerini saat yönünde ve tersine çevirme — uzun süre hareketsiz kalmanın etkisini azaltır

Direksiyon başındayken yapılan hareketler yalnız güvenli olduğunda ve araç dururken yapılmalıdır.

Şikâyet yolculuktan sonra da sürüyorsa

Uzun yol sonrası birkaç saat içinde geçen tutukluk olağandır. Ancak şu durumlar değerlendirme gerektirir:

• Bacağa yayılan ağrı, uyuşma ya da kuvvet kaybı
• Kola yayılan uyuşma, elde güç kaybı
• Gece ağrısı ve dinlenmekle geçmeyen şikâyet
• Bel tutulmasının sık tekrarlaması

Bu tablolarda hekim değerlendirmesi önceliklidir. Bel şikâyetinin ilk günleri için bel tutulmasında ilk 48 saat yazımıza bakabilirsiniz.

İlgili içerikler

Masa başı çalışanlar için ergonomi rehberi · Uzun süre oturmanın kas–iskelet sistemine etkisi · Bel ağrısında yatış pozisyonu, yatak ve yastık seçimi · "Telefon boynu": ekran kullanımının boyuna etkisi