Sistemik ve genel
Vertigo, kişinin kendisinin ya da çevresinin döndüğü hissidir. Baş dönmesi genel bir terimken vertigo bu spesifik dönme hissini anlatır.
Önce tanı
Vertigonun pek çok nedeni vardır ve bunların yaklaşımları birbirinden tamamen farklıdır. Bu nedenle egzersize başlamadan önce hekim tanısı zorunludur.
Bazı nedenler acil değerlendirme gerektirir: - Şiddetli baş ağrısıyla birlikte - Çift görme, konuşma bozukluğu, yutma güçlüğü - Kolda veya bacakta güçsüzlük, uyuşma - Yürüyememe düzeyinde denge kaybı - Ani ve tek taraflı işitme kaybı - Bilinç değişikliği
Bu bulgular varsa acil sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Vestibüler rehabilitasyon nedir?
Denge sistemi üç kaynaktan bilgi alır: iç kulaktaki denge organı, gözler ve vücuttan gelen pozisyon duyusu. Bu üç kaynaktan gelen bilgiler beyinde birleştirilir.
Bir kaynak bozulduğunda beyin başlangıçta karışır — vertigo bu karışıklığın sonucudur. Ancak beyin, uygun uyaranlarla bu duruma uyum sağlayabilir.
Vestibüler rehabilitasyonun mantığı budur: kontrollü ve kademeli uyaranlarla beynin yeni duruma uyum sağlaması desteklenir.
Program bileşenleri
Göz–baş koordinasyon çalışmaları. Sabit bir hedefe bakarken başın kontrollü hareket ettirilmesi. Bu grup, uyum sürecinin merkezindedir.
Alışma çalışmaları. Belirtileri tetikleyen hareketlerin, kontrollü şekilde ve kademeli olarak tekrarlanması. Amaç, sistemin bu uyarana duyarlılığını azaltmasıdır.
Denge çalışmaları. Zemin, duruş genişliği ve göz durumu değiştirilerek kademeli zorlaştırılan denge egzersizleri.
Yürüyüş çalışmaları. Baş hareketleriyle birlikte yürüme, yön değiştirme.
Genel kondisyon.
Belirli bir tabloya özgü manevralar
Bazı vertigo tiplerinde, iç kulaktaki kristal yapıların yer değiştirmesine yönelik özel repozisyon manevraları uygulanır. Bu manevralar, hekim tanısı sonrasında ve eğitimli bir uygulayıcı tarafından yapılır.
İnternetten öğrenilerek uygulanmaları önerilmez: yanlış tabloda ya da yanlış tarafa uygulandığında belirtileri artırabilir.
Sürecin zorluğu
Vestibüler rehabilitasyonun zorlayıcı bir yanı var: egzersizler başlangıçta belirtileri artırabilir. Bu, beklenen ve genellikle geçici bir durumdur — sistemin uyum sağlaması için bir miktar uyarana ihtiyaç vardır.
Ancak bu dozun doğru ayarlanması gerekir. Çok fazla uyaran kişiyi işlevsiz bırakır, çok azı uyum sağlamaz. Bu denge klinikte kurulur.
Programa düzenli devam edilmesi sonucu doğrudan etkiler.
Boyun ilişkisi
Boyun bölgesindeki kas ve eklem yapılarından gelen bilgiler de denge sisteminin parçasıdır. Bazı kişilerde boyun kaynaklı tablolara hafif dengesizlik hissi eşlik edebilir.
Bu, ancak diğer nedenler hekim tarafından dışlandıktan sonra değerlendirilir.
İlgili içerikler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz sürüyorsa bir hekime başvurunuz. Fizyoterapi programları hekim tanısı ve tedavi planı doğrultusunda planlanır ve uygulanır.