Spor ve ameliyat sonrası
Cerrahi bir işlem, sürecin sonu değil ortasıdır. Sonucu belirleyen büyük ölçüde sonraki haftalarda yapılan çalışmadır.
Protokol her şeyin merkezinde
Ameliyat sonrası rehabilitasyonun diğer alanlardan en önemli farkı budur: program, ameliyatı yapan cerrahın belirlediği protokole göre yürütülür.
Neden? Çünkü aynı ekleme yapılan iki farklı işlem, tamamen farklı rehabilitasyon takvimleri gerektirebilir. Kullanılan teknik, onarılan dokunun türü ve tespit yöntemi; hangi hareketin ne zaman serbest olduğunu ve ne kadar yük verilebileceğini doğrudan belirler.
Protokol elinizde yoksa, süreç başlamadan önce cerrahtan istenmelidir. Protokolsüz program planlanmaz.
Ne zaman başlar?
Çoğu durumda düşünülenden daha erken. Bazı işlemlerde ilk gün, bazılarında birkaç gün içinde.
Erken başlamanın amacı ağır egzersiz yapmak değil; hareket kısıtlılığının yerleşmesini önlemek, kas kaybını sınırlamak ve dolaşımı desteklemektir.
Beklemek, kaybedilen zamanı geri kazanmayı zorlaştırır.
Aşamalar
1. Koruma. Cerrahi bölge korunurken, protokolün izin verdiği ölçüde hareket. Komşu eklemlerin çalıştırılması, şişlik yönetimi.
2. Hareket açıklığı. Protokoldeki sınırlar içinde, kademeli artış. Sınırların aşılması onarılan dokuyu riske atar.
3. Kuvvet. Yük verme izni geldiğinde başlayan, düşükten yükseğe ilerleyen çalışma.
4. Fonksiyon. Günlük yaşam hareketlerinin geri kazanılması.
5. Dönüş. İşe, spora ya da önceki aktivite düzeyine kademeli dönüş — kriter temelli.
Sık yapılan dört hata
Beklemek. Rehabilitasyona geç başlamak, hareket kısıtlılığının yerleşmesine yol açar.
Acele etmek. İyi hissetmek, dokunun iyileştiği anlamına gelmez. Protokoldeki kısıtlamalar ağrı olmadığında da geçerlidir.
Ev programını aksatmak. Klinikte geçen süre haftanın küçük bir bölümüdür.
Şişliği görmezden gelmek. Artan şişlik genellikle o gün fazla yüklenildiğinin işaretidir ve programın gözden geçirilmesini gerektirir.
Ağrı ve şişlik
Bu süreçte belirli düzeyde ağrı ve şişlik beklenen bulgulardır ve haftalarca sürebilir.
Ama şişliğin derecesi aynı zamanda bir geri bildirim aracıdır: belirgin artıyorsa yük fazla gelmiş demektir.
Hemen hekime bildirilmesi gerekenler
- Cerrahi bölgede artan kızarıklık, ısı artışı, akıntı
- Ateş
- Ani başlayan ve dinlenmeyle geçmeyen şiddetli ağrı
- Baldırda tek taraflı şişlik, ısı artışı ve hassasiyet
- Nefes darlığı, göğüs ağrısı
İlgili içerikler
Ameliyat sonrası rehabilitasyon sayfası · Diz protezi sonrası rehabilitasyon · Ön çapraz bağ rehabilitasyonu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz sürüyorsa bir hekime başvurunuz. Fizyoterapi programları hekim tanısı ve tedavi planı doğrultusunda planlanır ve uygulanır.